پیامدهای تولید بیش از نیاز اتانول کشور – خبرگزاری مهر ایران و جهان

به گزارش خبرنگار مهر، بررسی ها نشان می دهد که در فاصله سال های 1391 تا 1397 حدود 40 کارخانه تولید اتانول در کشور فعالیت داشته و محصولات این تعداد واحد تولیدی به طور کامل پاسخگوی نیاز بازار بوده است اما اپیدمی کرونا در پایان سال 2018 وضعیت را به طور کلی تغییر داد.

افزایش مصرف و تقاضای بازار برای مواد ضدعفونی کننده، کمبود و احتکار، قیمت های نجومی، درصدهای مختلف خلوص الکل و مشکلاتی از این دست کشور را در وضعیت خاصی قرار داده است. از سوی دیگر تقاضا برای ایجاد واحدهای تولید اتانول افزایش یافت، اما به دلیل کندی صدور مجوز، شرایط سخت‌تر شده بود.

شرایط کرونا در کشور و عدم آگاهی از این بیماری در ماه های اول به حدی بود که در شهرهای مختلف استفاده نادرست و هدر رفت ما ضدعفونی کننده بودیم. علاوه بر این سوالهشدارهای مداوم مبنی بر لزوم ضدعفونی مداوم دست ها و وسایل همراه و ترس از کمبود در آینده تقاضای عجیبی را برای این مواد در بازار ایجاد کرده بود.

وزارت سکوت در سال 2018: تولید الکل نیازی به مجوز ندارد!

در نهایت، به دلیل تقاضای قوی، در دهه آخر مارس 2018، معاون وزیر سکوت ساعتی از انتشار اطلاعیه ای خبر داد که بر اساس آن تولید مشروبات الکلی تا اطلاع ثانوی نیازی به مجوز از سازمان ها ندارد. سکوت اینطور نیست و واحدهای تولیدی برای شروع فعالیت فقط باید از سازمان غذا و دارو تخفیف دریافت می کردند.

با وجود این مصوبه و فعالیت چندین واحد تولیدی جدید، همچنان کمبود مواد ضدعفونی کننده در بازار احساس می شد و در نهایت شاهد ظهور کارگاه های کوچک و بزرگ تولید اتانول در کشور بودیم. حتی تعدادی از خطوط تولید لوازم آرایشی و بهداشتی و مواد غذایی برای تولید مواد ضدعفونی کننده اصلاح شده است که تمامی موارد فوق با اطلاع مسئولان وزارتخانه انجام شده است. سکوت و سازمان غذا و دارو صورت گرفت.

حسین مدرس خیابانی معاون وقت وزیر صنعت، معدن و تجارت در آن زمان گفت: بر اساس مصوبه ستاد مبارزه با کرونا در وزارت صنعت، معدن و تجارت و با توجه به اعلام آمادگی برخی واحدهای تولیدی تولید الکل مورد نیاز کشور، تولید “الکل بدون مجوز در واحدهای تولیدی امکان پذیر است”.

اقدامات فوق به رفع نیاز کشور به مواد ضدعفونی کمک کرد، اما دولت همچنان به کنترل و کاهش ویروس کرونا و کاهش نیاز به مواد ضدعفونی کننده ادامه داده است و تاکنون هیچ تصمیم جدیدی برای ساماندهی تولید الکل در کشور اتخاذ نکرده است. و این باعث اشباع بازار شد. مشکلی که پیامدهای مهمی دارد.

قوانین تولید اتانول در اواسط سال 99 تصویب شد

نکته جالب اینکه در ابتدای مرداد ماه سال ۱۳۹۸ رئیس سازمان غذا و دارو آیین نامه راه اندازی کارخانه های تولید، بسته بندی و توزیع اتانول را ابلاغ کرد که به موجب آن مفاد این مصوبه جانشین کلیه مقررات و دستورالعمل های قبلی شد. اما در عمل حتی خود این سازمان نیز به قوانین ابلاغی خود توجهی نکرد.

بر اساس این قوانین، اتانول دارویی در فهرست رسمی دارویی ایران محسوب می شود و مقررات مربوطه از سوی سازمان غذا و دارو اعلام خواهد شد.

همچنین مطابق ماده 9 این آیین نامه، مدارک مورد نیاز برای تایید اصولی تولید اتانول پزشکی با موارد زیر مطابقت دارد:

– درخواست نامه در قالب یک شخص حقوقی

– ارائه تصویر مجوز تاسیس کارخانه اداره کل

تائیدیه بازدید کارشناس سازمان غذا و دارو

– ارائه عکس از پروانه مدیر فنی

– تصویر فیش واریزی ممهور به مهر امور مالی سازمان غذا و دارو

– ارائه یک پیشنهاد محصول شامل لیست تجهیزات تجارت، خلاصه فرآیند تولید از مواد اولیه تا استخراج محصول

از سوی دیگر، بر اساس قانون تنظیم امور پزشکی و دارویی و مواد خوراکی و آشامیدنی، صدور هرگونه جواز تاسیس باید با مجوز وزارت بهداشت انجام شود.

ضمناً بر اساس ماده 6 این آیین نامه برای ایجاد واحد تولید، بسته بندی و توزیع اتانول باید پروانه تاسیس کارخانه اخذ شود که طبق بند 2 ماده 20 ق. قانون پزشکی و مقررات مربوط به امور دارویی و مواد غذایی و آشامیدنی.

سازمان غذا و دارو قوانین خودش را تنظیم نکرده است!

با وجود اینکه سازمان غذا و دارو مقررات مربوط به تولید، بسته بندی و توزیع اتانول را تصویب کرده است. اما ایشان در عمل حاضر به این کار نبودند، در واقع همچنان شاهد تولید الکل توسط برخی واحدهای تولیدی غیردارویی و حتی شرکت های دارویی بدون اخذ مجوز هستیم.

آزاد شدن بازار اتانول کشور شایعاتی مبنی بر تولید مشروبات الکلی در برخی از واحدهای متخلف به وجود آورده است، حتی برخی اخبار مبنی بر ممنوعیت فعالیت یک واحد تولیدی دارای مجوز به منظور تولید الکل شنیده می شود، البته تا امروز هیچ مرجع رسمی در این زمینه وجود ندارد. او اظهار نظر نکرد.

آیا خبر تولید الکل در واحدهای تولید اتانول صحت دارد؟

طبق نظر رئیس انجمن تولیدکنندگان اتانول، باسیم ازدوسالانه 150 میلیون لیتر اتانول در کشور توسط اعضای این انجمن تولید می شود.

همچنین اظهار نظر یکی از مسئولان ستاد قاچاق کالا و ارز حاکی از عدم تطابق میزان تولید این واحدها با مواد اولیه است و در واقع با توجه به میزان ارسال مواد اولیه به مجوزدار باید شاهد تولید اتانول بیشتری باشیم. واحدها اما به دلیل عدم نظارت نمی توان در مورد تولید مشروبات الکلی اظهار نظر دقیقی کرد.

آنچه مشخص است این است که بخشی از تولید اتانول از کانال توزیع خارج می شود و در واقع احتکار یا صادرات (با یا بدون مجوز) را باید دلیل عدم تطابق مواد اولیه با تولید واحد دانست. اما به دلیل افت قیمت مشروبات الکلی در کشورهای دیگر و فراوانی در بازار، به این دو دلیل منطقی به نظر نمی رسد. آیا می توان ادعای تولید الکل در واحدهای مجاز را تایید کرد؟